Analyse door Hans Wisman

Niets is minder waar, juist toreneindspelen zijn bijzonder tricky. Het eindspel dat onze jonge
teamleider Sander op het bord kreeg tegen de ervaren rot Jaap van Oosten van Paul Keres
bewijst dat nog maar eens. Door de oogharen heen zien we drie fasen in dit eindspel.

Fase 1:
Na de 26 e zet bereiken we een toreneindspel waarin zwart een pion voorstaat, maar waarin
nog van alles kan gebeuren. Er staan nog vier torens op het bord en de pluspion is een
dubbelpion: geen serieuze winstkansen voor zwart.
Diagram na de 26 e zet van zwart:

In de eerste fase zien we dat zwart nog weinig doet om zijn pluspion (g5!) en koning naar voren te brengen, maar juist met de damevleugel aan de wandel gaat. Wit weet dan de ruil van de pionnen op die vleugel te bereiken en ook zijn koning te activeren, waardoor het zelfs ondanks de pluspion helemaal gelijk staat.

Fase 2:

Diagram na de 44^e zet van wit:

Hier mist Sander een kansje: in plaats van pionnenruil door Txa3 was Ta4! hier sterker geweest. Zeker niet gewonnen, maar wel een stelling waarin wit makkelijk in de fout kan gaan. Bijvoorbeeld: Kc3, Txb4, Kxb4, Ke5! Zwart geeft de pion op b5 en breekt door met f5. De beste -zeg maar enige – verdediging voor wit lijkt na Ta4, Txa4+, Kd3, Kc5 met voordeel voor zwart.

Fase 3:

Na ruil van de laatste pionnen op de damevleugel en enkele torens zijn de winstkansen heel klein geworden.

Diagram na de 52^e zet van wit:

Hier speelde zwart f5, wat zeker niet verkeerd is. Eigenlijk kan hier bijna alles nog, zelfs als zwart g6 weggeeft en de toren op de zesde rij houdt, is er nog niets verloren. Maar zwart denkt hier wellicht goed te staan en speelt op winst…. Er volgt Ke5, f4, Ke4, Te6+, Kf3, Kd8, Ta5, Ke7, Txg5, Tf6 (ook Kf6 is nog remise), h4, Kf7, Ta5, Kg7, Ta7+, Kf8 (Kh6 loopt mat na g5 natuurlijk), Ta4, Ke7, Txf4.

En zelfs deze stand is nog remise, als zwart maar voorkomt dat de witte koning op g5 komt. 

Td6, Ta4, Kf6, Kf4. Nu kan zwart zelfs g5+ spelen en daarna Kg6. Maar na Kf7, Kg5 mist zwart de laatste strohalm en staat wit gewonnen. Er volgde na Kg5 nog Kg7, Ta7+, Kf8, Kh6, Td4, g5!, Txh4, Kxg6 en wit won verder met Tf4, Ta8+, Kh7, Tf7+, Kg8, Tf5, g6, Tg5, Kg7 (g7 kan ook) 1-0.